ใครบ้างที่ควรกิน “ยาคุมฮอร์โมนเดี่ยว” “ยาคุมกำเนิด ไม่ใช่ทุกคนต้องกินแบบเดียวกันนะ บางคนจริง ๆ ต้องกิน ยาคุมฮอร์โมนเดี่ยวเท่านั้น”

 กลุ่มแรก
คุณแม่ที่กำลังให้นมบุตร
เพราะยาคุมฮอร์โมนเดี่ยว ไม่รบกวนการผลิตน้ำนม

 กลุ่มที่สอง
คนที่ มีความเสี่ยงลิ่มเลือดอุดตัน เช่น เคยมีลิ่มเลือดอุดตันหรือมีปัจจัยเสี่ยงสูง
ยาคุมชนิดนี้ ไม่มีเอสโตรเจน จึงปลอดภัยกว่า

 กลุ่มที่สาม
ผู้ที่มีโรคประจำตัวบางชนิด เช่น ความดันโลหิตสูง, ไมเกรนชนิดมีออร่า (Migraine with aura) คือเห็นแสงวาบ, ผู้สูบบุหรี่ที่มีอายุมากกว่า 35 ปี

ยาคุมกำเนิดฮอร์โมนเดี่ยว (Progestin-Only Pill: POP) สามารถแบ่งตาม ชนิดของโปรเจสติน ซึ่งส่งผลต่อ

• กลไกการคุมกำเนิด
• ความยืดหยุ่นในการลืมยา
• ผลข้างเคียง

มี 3 ชนิดที่พบในร้านยาบ่อย ได้แก่ Lynestrenol, Desogestrel และ Drospirenone
1. Lynestrenol (Mini pill รุ่นดั้งเดิม) ตัวอย่างยา: Exluton
จุดเด่น

•  ใช้ใน คุณแม่ให้นมบุตร ได้
•  ใช้กันมานาน มีข้อมูลความปลอดภัยมาก

ข้อจำกัด

•  ต้องกิน ตรงเวลามาก
• ลืมยาเกิน 3 ชั่วโมง ถือว่าพลาดยา
• ยับยั้งการตกไข่ไม่สม่ำเสมอ

กลไกหลักคือทำให้มูกปากมดลูกเหนียวขึ้น

2. Desogestrel (POP รุ่นใหม่) ตัวอย่างยา: Cerazette

จุดเด่น

• กดการตกไข่เป็นกลไกหลัก
• ยืดหยุ่นมากขึ้น ลืมยาได้ 12 ชั่วโมง
• ประสิทธิภาพใกล้เคียงยาคุมฮอร์โมนรวม

จุดสังเกต

• เลือดออกกะปริกะปรอย อาจเกิดได้ในช่วงแรก
• ไม่มี placebo กินต่อเนื่องทุกวัน

3. Drospirenone (POP รุ่นใหม่ล่าสุด) ตัวอย่างยา: Slinda

จุดเด่น

• กดการตกไข่ได้สูงมาก (>95% ของรอบเดือน)
• ลืมยาได้ 24 ชั่วโมง
• มีฤทธิ์ anti-androgen , anti-mineralocorticoid
• จึงอาจช่วยเรื่อง สิว และบวมน้ำ

ข้อมูลจากการศึกษา
การศึกษาพบว่า ยังคงยับยั้งการตกไข่ได้แม้มีการลืมยา 24 ชั่วโมงหลายครั้ง

ข้อจำกัด

• ราคาแพงกว่ารุ่นเก่า
• บางคนอาจมีเลือดออกผิดปกติ ในช่วงแรก

หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการเลือกใช้ยาคุมกำเนิด ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อรับคำแนะนำที่เหมาะสมกับสุขภาพของแต่ละบุคคล