โรคฉี่หนูหลังน้ำท่วม อาการเป็นอย่างไร? พร้อมวิธีป้องกันและยาที่ควรเตรียมหลังน้ำลด

เมื่อสถานการณ์น้ำท่วมเริ่มคลี่คลาย สิ่งที่ต้องระวังไม่ได้มีเพียงการทำความสะอาดบ้านเท่านั้น แต่ยังรวมถึงปัญหาสุขภาพและโรคที่มากับน้ำท่วม โดยเฉพาะ โรคฉี่หนู (Leptospirosis) รวมถึงบาดแผล ผื่นคัน เชื้อราที่ผิวหนัง และปัญหาสุขภาพจากการสัมผัสน้ำหรือโคลนที่ปนเปื้อน
กรมอนามัยแนะนำว่า หลังน้ำลดควรเร่งทำความสะอาดบ้านและสภาพแวดล้อม พร้อมสวมอุปกรณ์ป้องกัน เช่น หน้ากาก ถุงมือยาง และรองเท้าบูท เพื่อลดการสัมผัสสิ่งปนเปื้อนและเชื้อราโดยตรง
โรคฉี่หนู คืออะไร?
โรคฉี่หนู หรือ Leptospirosis เป็นโรคติดเชื้อที่เกิดจากแบคทีเรียในกลุ่ม Leptospira ซึ่งสามารถปนเปื้อนอยู่ในน้ำ ดิน หรือโคลนจากปัสสาวะของสัตว์ที่ติดเชื้อ
แม้จะเรียกว่า “โรคฉี่หนู” แต่ไม่ได้หมายความว่าหนูเป็นสัตว์ชนิดเดียวที่เกี่ยวข้องกับโรคนี้ ดังนั้น ผู้ที่ต้องลุยน้ำท่วม ทำความสะอาดพื้นที่น้ำท่วม หรือสัมผัสกับน้ำและดินที่อาจปนเปื้อนจึงควรระมัดระวัง
เชื้อสามารถเข้าสู่ร่างกายได้เมื่อผิวหนังที่มีบาดแผลหรือรอยถลอก รวมถึงเยื่อบุตา จมูก หรือปาก สัมผัสกับสิ่งปนเปื้อน
ใครบ้างที่เสี่ยงต่อโรคฉี่หนูหลังน้ำท่วม?
กลุ่มที่ควรระมัดระวัง ได้แก่ ผู้ที่ต้องลุยหรือแช่น้ำท่วมเป็นเวลานาน ผู้ที่ทำความสะอาดบ้านหลังน้ำลด เกษตรกร ผู้ที่ทำงานในพื้นที่เปียกชื้นหรือมีโคลน รวมถึงผู้ที่มีบาดแผลบริเวณมือหรือเท้าแล้วต้องสัมผัสน้ำท่วม
หากจำเป็นต้องสัมผัสพื้นที่ดังกล่าว ควรปิดบาดแผลให้มิดชิดและสวมอุปกรณ์ป้องกัน เช่น ถุงมือยางและรองเท้าบูท
อาการโรคฉี่หนูที่ควรสังเกต
ผู้ติดเชื้ออาจมีอาการแตกต่างกันไป อาการที่ควรสังเกต เช่น มีไข้ ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะบริเวณน่อง คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง หรือตาแดง
หากมีอาการผิดปกติหลังจากลุยน้ำท่วม สัมผัสโคลน หรือทำความสะอาดพื้นที่ที่มีความเสี่ยง ควรแจ้งประวัติการสัมผัสน้ำท่วมให้บุคลากรทางการแพทย์ทราบด้วย
โดยเฉพาะหากมีอาการรุนแรง เช่น หายใจลำบาก ตัวหรือตาเหลือง ซึมลง หรืออาการทรุดลง ควรเข้ารับการรักษาโดยเร็ว
ยาป้องกันโรคฉี่หนู จำเป็นต้องกินทุกคนหรือไม่?
ไม่ใช่ทุกคนที่ลุยน้ำท่วมจำเป็นต้องรับประทานยาปฏิชีวนะเพื่อป้องกันโรคฉี่หนู
กรมควบคุมโรคมีแบบคัดกรองก่อนพิจารณาการรับ Doxycycline โดยประเมินปัจจัยต่าง ๆ เช่น การลุยหรือแช่น้ำท่วมนานหรือบ่อย การสัมผัสน้ำหรือโคลนที่อาจปนเปื้อน และการมีบาดแผลบริเวณที่สัมผัสน้ำ ทั้งนี้ ผู้ที่มีไข้ควรปรึกษาแพทย์ทุกครั้ง และมีกลุ่มที่ต้องปรึกษาแพทย์ก่อนพิจารณายา
ดังนั้น ไม่ควรซื้อยาปฏิชีวนะมารับประทานเอง หากกังวลเรื่องความเสี่ยงโรคฉี่หนู ควรให้แพทย์หรือเภสัชกรช่วยประเมินก่อน
หลังน้ำลด ควรเตรียมยาและอุปกรณ์สุขภาพอะไรบ้าง?
นอกจากเฝ้าระวังโรคฉี่หนูแล้ว การมีชุดปฐมพยาบาลและของใช้พื้นฐานไว้ดูแลอาการเบื้องต้นก็มีประโยชน์ โดยควรเลือกให้เหมาะกับอายุ โรคประจำตัว อาการ และคำแนะนำบนฉลากหรือจากบุคลากรทางการแพทย์
1. ยาลดไข้และบรรเทาปวด
เช่น พาราเซตามอล สำหรับบรรเทาไข้หรืออาการปวดทั่วไป ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของบุคลากรทางการแพทย์ และหากมีไข้หลังสัมผัสน้ำท่วม ไม่ควรใช้ยาเพื่อกดอาการแล้วปล่อยทิ้งไว้ ควรได้รับการประเมินหากสงสัยโรคติดเชื้อ
2. อุปกรณ์ทำความสะอาดและปิดแผล
ควรมีน้ำเกลือสำหรับทำความสะอาดแผล ผ้าก๊อซ พลาสเตอร์ และอุปกรณ์ปฐมพยาบาล เพราะบาดแผลจากการเดินลุยน้ำอาจสัมผัสกับสิ่งสกปรกหรือเชื้อโรคได้
หากแผลลึก สกปรกมาก มีสิ่งแปลกปลอม หรือเริ่มมีอาการบวม แดง ร้อน ปวด หรือมีหนอง ควรพบแพทย์
3. ยาสำหรับเชื้อราที่ผิวหนัง
การที่เท้าเปียกชื้นเป็นเวลานานอาจทำให้ผิวหนังเปื่อยและเพิ่มโอกาสเกิดปัญหาเชื้อราที่ผิวหนัง หากมีอาการคัน ลอก หรือผื่นบริเวณเท้า ควรปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์เพื่อแยกสาเหตุและเลือกยาทาที่เหมาะสม ไม่ควรใช้ยาผสมหลายชนิดเองโดยไม่ทราบว่าเป็นโรคอะไร
4. ผลิตภัณฑ์ดูแลผื่นและอาการคัน
หลังสัมผัสน้ำสกปรกอาจเกิดผื่นหรือการระคายเคืองได้ การรักษาขึ้นอยู่กับสาเหตุของผื่น จึงควรหลีกเลี่ยงการเลือกยาทาแรง ๆ หรือยาผสมเอง โดยเฉพาะเมื่อไม่ทราบสาเหตุ
5. ยาประจำตัว
ผู้ที่มียาที่ต้องใช้เป็นประจำควรตรวจสอบว่ายายังอยู่ในสภาพสมบูรณ์ หากยาโดนน้ำ น้ำท่วม หรือบรรจุภัณฑ์เสียหาย ไม่ควรนำกลับมาใช้โดยไม่ตรวจสอบกับเภสัชกร
การป้องกันการสัมผัสเชื้อโรคตั้งแต่ต้นมีความสำคัญมาก กรมอนามัยแนะนำให้สวม หน้ากาก ถุงมือยาง และรองเท้าบูท ขณะทำความสะอาดบ้านและกำจัดเชื้อรา และควรอาบน้ำทำความสะอาดร่างกายหลังทำงานเสร็จ
นอกจากนี้ ควรเตรียมถุงขยะ อุปกรณ์ทำความสะอาด และผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่เหมาะสม โดย ไม่ควรผสมสารเคมีหรือน้ำยาทำความสะอาดหลายชนิดเข้าด้วยกัน
บ้านมีเชื้อราหลังน้ำลด ทำอย่างไร?
บ้านที่ถูกน้ำท่วมเป็นเวลานานอาจพบเชื้อราตามพื้น ผนัง เฟอร์นิเจอร์ ที่นอน หรือวัสดุต่าง ๆ กรมอนามัยแนะนำให้เปิดประตูและหน้าต่างเพื่อระบายอากาศ สวมอุปกรณ์ป้องกันก่อนทำความสะอาด และทำความสะอาดสิ่งของให้แห้งสนิทก่อนนำกลับมาใช้ หากวัสดุเสียหายหรือมีเชื้อรามากจนทำความสะอาดได้ยาก อาจไม่เหมาะที่จะนำกลับมาใช้
น้ำลดไม่ได้หมายความว่าความเสี่ยงต่อสุขภาพจะหมดลงทันที หลังกลับเข้าบ้านควรระมัดระวังทั้ง โรคฉี่หนู บาดแผล ปัญหาผิวหนัง เชื้อรา และสิ่งปนเปื้อนจากน้ำท่วม
หัวใจสำคัญคือ ป้องกันก่อนสัมผัส ทำความสะอาดร่างกายหลังลุยน้ำ ดูแลบาดแผลให้สะอาด และสังเกตอาการของตัวเอง
หากมีไข้หรืออาการผิดปกติหลังสัมผัสน้ำท่วมหรือโคลน ควรพบแพทย์และแจ้งประวัติการสัมผัสน้ำ ไม่ควรซื้อยาปฏิชีวนะมารับประทานเอง
ไม่แน่ใจว่าหลังน้ำลดควรเตรียมยา เวชภัณฑ์ หรืออุปกรณ์ดูแลสุขภาพอะไร? สามารถปรึกษาเภสัชกร CSV เพื่อรับคำแนะนำในการเลือกผลิตภัณฑ์ให้เหมาะสม
CSV Medicines — ดูแลสุขภาพ ใกล้บ้านคุณ ❤️
Tel. 02-424-6604
LINE: @csvmedicines
SEO Title: โรคฉี่หนูหลังน้ำท่วม อาการ วิธีป้องกัน และยาที่ควรเตรียมหลังน้ำลด | CSV Medicines
Meta Description: น้ำลดแล้วต้องระวังอะไร? รู้จักโรคฉี่หนู อาการ สาเหตุ วิธีป้องกัน พร้อมรายการยา เวชภัณฑ์ และอุปกรณ์สุขภาพที่ควรเตรียมหลังน้ำท่วม เพื่อดูแลตัวเองและครอบครัวอย่างเหมาะสม


